Nieuwe muziek (1950-…): een waaier aan stijlen

• Muzikale kenmerken

Na het einde van de tweede wereldoorlog was de wereld ingrijpend veranderd. Veel kunstenaars vonden dat kunst niet meer mooi hoefde te zijn. Hun kunst moest in de eerste plaats interessant zijn en vragen oproepen, in plaats van alleen maar het publiek te bekoren. Ook in de muziek waren componisten het erover eens dat in de muziek voortaan alles mogelijk was. Zij experimenteerden daarom volop en ontwierpen allerlei nieuwe systemen en technieken. Ook ontdekten zij de mogelijkheden van elektronische muziek.

Een beknopt overzicht van de periode 1950 tot nu

Jaren 1950 Componisten begonnen op twee erg verschillende manieren muziek te schrijven. Sommigen, zoals Boulez, wilden allerlei strikte regels toepassen en ontwierpen speciale technieken en wiskundige reeksen om hun muziek te ordenen (serialisme). Anderen wilden dan weer dat de muzikanten volledig vrij konden improviseren. Zij legden hun muziek niet op voorhand vast en lieten het toeval een rol spelen in hun muziek. 

Jaren 1960 Als reactie op deze twee strekkingen gingen componisten als Ligeti in een stijl schrijven die aanknoopte bij het expressionisme. Zij ontwierpen nieuwe klankpatronen en structuren. Sommigen, zoals Lachenmann, ontwierpen bijzondere speeltechnieken, waardoor de muzikant nieuwe en andere klanken uit zijn instrument kon halen. Ook in de orkestmuziek probeerden componisten nieuwe geluiden te creëren.  

Jaren 1970 Er trad een vereenvoudiging op als reactie op deze soms erg complexe muziek. Enkele Amerikaanse componisten maakten plots muziek die extreem simpel was en soms uit maar een handjevol noten bestond (minimal music).

Sinds de jaren 1980 Steeds meer componisten grijpen terug naar de traditie. Zij schrijven opnieuw muziek die de luisteraar wil aanspreken en ontroeren. Daarom laten ze verschillende genres en stijlen in hun muziek toe. De meeste hedendaagse componisten willen dus opnieuw aantrekkelijke muziek schrijven voor nieuwsgierige oren.

• De orkestmuziek

Het spreekt vanzelf dat wanneer componisten alles uitprobeerden, ze ook het symfonieorkest ondersteboven haalden. Sommigen deelden het orkest helemaal anders in of plaatsten wel drie symfonieorkesten naast elkaar. Anderen voegden speciale (Aziatische, Indische of Afrikaanse) instrumenten toe aan het orkest of gebruikten elektronische klanken. Nog andere componisten gebruikten het normale orkest, maar haalden er verrassende geluiden uit.